Wimbledon to nie tylko najstarszy turniej wielkoszlemowy, ale także symbol tenisowej tradycji, prestiżu i rywalizacji na wyjątkowych kortach trawiastych. Poznaj historię Wimbledonu, najważniejsze rekordy, największych mistrzów oraz polskie sukcesy, w tym triumf Igi Świątek w 2025 roku.
Początki Wimbledonu i rozwój turnieju w All England Club
Historia Wimbledonu rozpoczęła się w 1877 roku, a jego organizatorem od początku jest All England Club. Pierwszą edycję turnieju singlowego mężczyzn rozegrano po to, aby zebrać środki na zakup sprzętu do pielęgnacji kortów oraz utrzymanie obiektów. Z czasem zmagania zyskiwały popularność i już w 1884 roku utworzono turniej singlowy kobiet oraz turniej podwójny mężczyzn. Kolejne rozszerzenie zmagań miało miejsce w 1913 roku, gdy wprowadzono debla kobiet oraz grę mieszaną.
Do 1922 roku Wimbledon rozgrywano w All England Croquet Club przy Worple Road. Wtedy przeniesiono go na większe obiekty przy Church Road w Londynie. Przyczyniło się to do rozwoju turnieju, który już w latach 20. XX wieku wzbudzał ogromne zainteresowanie. Zawody zyskały międzynarodową renomę. Kolejny przełom nastąpił w 1968 roku, gdy do rywalizacji dopuszczono zawodowców. Ten moment uznaje się za początek obecnej Ery Open. Tę samą cezurę przyjmuje się w pozostałych turniejach wielkoszlemowych, w tym w Roland Garros i US Open.
Współcześnie kompleks Wimbledon to jeden z najnowocześniejszych obiektów tenisowych świata. Składa się z 18 kortów głównych oraz mniejszych boisk treningowych, na których rozgrywane są spotkania wstępnych rund oraz turnieju juniorskiego. Finały co roku rozgrywane są na mogącym pomieścić 14 tysięcy kibiców Centre Court. Obecnie najważniejsze korty Wimbledonu wyposażone są w zasuwany dach, dzięki czemu mecze można rozgrywać niezależnie od warunków atmosferycznych panujących w stolicy Anglii.
Korty trawiaste – specyfika gry na trawie
Korty trawiaste charakteryzują się szybką grą i niższym odbiciem piłki niż na kortach twardych lub mączce. To sprawia, że nie każdy umie na nich grać. Wielu tenisistów odnoszących sukcesy na innych nawierzchniach nigdy nie włącza się do walki o triumfy na trawie. Na kortach trawiastych Wimbledonu najlepiej radzą sobie zawodnicy z doskonałym serwisem, dobrym refleksem oraz umiejętnością szybkiego kończenia akcji. Charakterystyczne dla tych kortów są krótkie wymiany, w tym akcje serve and volley, gdy po serwisie zawodnik podbiega do siatki, aby zakończyć akcję wolejem lub smeczem.
Dodatkowo specyfika gry na trawie i zużycie nawierzchni w trakcie turnieju sprawiają, że piłka odbija się mniej przewidywalnie. Do tego nawierzchnia ta uniemożliwia wykonywanie długich ślizgów typowych dla mączki, na której rozgrywany jest turniej Rolanda Garrosa. W przypadku kortów trawiastych mogą kończyć się poważnymi urazami, dlatego nawet najmniejsze opady deszczu powodują przerwanie gry i oczekiwanie na poprawę warunków atmosferycznych.
W 2026 roku na trawiastych kortach All England Lawn Tennis and Croquet Club rozegrano 139. edycję Wimbledonu, a pula nagród we wszystkich turniejach wyniosła rekordowe 64 200 000 funtów. To tylko potwierdza, że obecnie to jeden z najważniejszych turniejów tenisowych świata.
Tradycje Wimbledonu – dress code, truskawki i Centre Court
Bez dwóch zdań Wimbledon to turniej, w którym ogromną wagę przykłada się do tradycji i dobrego smaku. Jednym z rygorystycznych wymogów jest biały dress code. Oznacza to, że zawodnicy mogą grać tylko w białym stroju pozbawionym jaskrawych kolorów i przesadnych zdobień. Taki strój pięknie kontrastuje z zielenią trawy i sprawia, że turniej jest jeszcze bardziej elitarny.
Kolejną z tradycji Wimbledonu jest zajadanie się w jego trakcie truskawkami ze śmietaną. Przekąska ta pojawiła się już podczas pierwszej edycji w 1877 roku i pozostała z kibicami do dziś. Szacuje się, że w trakcie jednego turnieju kibice zjadają ponad 30 ton truskawek i około 10 tysięcy litrów płynnej śmietanki.
Areną wielkiego finału jest wybudowany w 1922 roku Kort Centralny (Centre Court), który ostatnią dużą przebudowę przeszedł w 2009 roku. Podczas finału na obiekcie tym nie ma tradycyjnych, rzucających się w oczy wielkich banerów reklamowych wokół kortów, jakie znamy z innych turniejów tenisowych. Jest to bezpośrednio związane z surowymi zasadami dotyczącymi tradycji i estetyki. Na uwagę zasługuje fakt, że na południowej trybunie znajduje się ekskluzywna loża z 74 miejscami dla rodziny królewskiej, celebrytów i głów państw, które w trakcie turnieju odwiedzają Wielką Brytanię.
Rekordziści i najsłynniejsze finały w historii Wimbledonu
Rekordzistą turnieju męskiego pod względem zwycięstw w Wimbledonie jest Szwajcar Roger Federer, który na londyńskiej trawie wygrywał osiem razy. Kolejne miejsca na liście zwycięzców Wimbledonu zajmują Pete Sampras, Novak Djoković i William Renshaw, którzy wygrywali po siedem razy. Wśród pań rekordzistką pozostaje Martina Navratilova z dziewięcioma triumfami. Po siedem triumfów w Erze Open mają Steffi Graf i Serena Williams.
Inne rekordy Wimbledonu
- najdłuższy mecz: John Isner vs Nicolas Mahut – 11 godzin i 5 minut gry rozłożone na 3 dni w 2010 roku
- najwięcej asów w meczu: John Isner – 113
- najmłodszy mistrz Ery Open: Boris Becker – 17 lat i 7 miesięcy w 1985 roku
- najdłuższa seria wygranych meczów u panów: Roger Federer i Bjorn Borg – po 41
- najdłuższa seria wygranych meczów u pań: Martina Navratilova – 47
- najwięcej podwójnych błędów serwisowych: Maria de Amorin – 17
- najszybszy serwis u panów: Giovanni Mpetshi Perricard – 246 km/h
- najszybszy serwis u pań: Venus Williams – 208 km/h
Najbardziej pamiętne finały Wimbledonu w Erze Open
- Bjorn Borg vs. John McEnroe 1:6, 7:5, 6:3, 6:7(16), 8:6 (1980)
- John McEnroe vs. Bjorn Borg 4:6, 7:6, 7:6, 6:4 (1981)
- Martina Navratilova vs. Chris Evert 4:6, 6:3, 6:2 (1985)
- Steffi Graf vs. Jana Novotna 7:6(6), 1:6, 6:4 (1993)
- Steffi Graf vs. Arantxa Sanchez Vicario 4:6, 6:1, 7:5 (1995)
- Goran Ivanisević vs. Patrick Rafter 6:3, 3:6, 6:3, 2:6, 9:7 (2001)
- Roger Federer vs. Rafael Nadal 7:6, 4:6, 7:6, 2:6, 6:2 (2007)
- Roger Federer vs. Rafael Nadal 4:6, 4:6, 7:6(5), 7:6(8), 7:9 (2008)
- Roger Federer vs. Andy Roddick 5:7, 7:6, 7:6, 3:6, 16:14 (2009)
- Novak Djoković vs. Roger Federer 6:7, 6:4, 7:6, 5:7, 6:4 (2014)
- Novak Djoković vs. Roger Federer 7:6(5), 1:6, 7:6(4), 4:6, 13:12(3) (2019)
- Carlos Alcaraz vs. Novak Djoković 1:6, 7:6(6), 6:1, 3:6, 6:4 (2023)
Polacy w Wimbledonie – najlepsze wyniki i pamiętne mecze
Oczywiście największym polskim sukcesem na Wimbledonie był triumf w turnieju singlowym Igi Światek w 2025 roku. Choć Polka długo uchodziła za zawodniczkę, która nie najlepiej radzi sobie na kortach trawiastych, to jednak tamten turniej należał do niej. Iga Świątek Wimbledon wygrała w pięknym stylu, pokonując w wielkim finale 6:0, 6:0 Amerykankę Amandę Anisimovą.
Poza Igą Świątek w finale turnieju singlowego na kortach trawiastych Wimbledonu zagrały jeszcze dwie Polki. W 2012 roku jedyny raz w swojej karierze w decydującym pojedynku turnieju wielkoszlemowego zameldowała się Agnieszka Radwańska, jednak w trzech setach przegrała z Amerykanką Sereną Williams. Pierwszy polski finał w singlowym Wimbledonie miał miejsce w 1937 roku. Wówczas Jadwiga Jędrzejowska stoczyła zacięty bój z Dorothy Round, przegrywając 2:6, 6:2, 5:7.
W turnieju męskim w półfinale oglądaliśmy dwóch Polaków. W 2013 roku Jerzy Janowicz pokonał w ćwierćfinale Łukasza Kubota, po czym przegrał z Andym Murrayem. Na kolejny taki wynik czekaliśmy osiem lat. Hubert Hurkacz Wimbledon 2021 również zameldował się w półfinale, gdzie przegrał z Matteo Berrettinim, jednak wcześniej wyrzucił z turnieju legendarnego Rogera Federera. Wcześniej w 1980 roku w ćwierćfinale singla oglądaliśmy Wojciecha Fibaka.
Polskich sukcesów nie brakowało także w turniejach deblowych. W 2017 roku Łukasz Kubot w parze z Marcelo Melo wygrał turniej gry podwójnej, pokonując w finale Olivera Maracha i Mate Pavicia. W 2024 roku w grze mieszanej triumfował Jan Zieliński, który stworzył duet z Su-Wei Hsieh z Tajwanu. Wówczas w dwóch setach pokonali meksykańską parę Giulianę Olmos i Santiago Gonzaleza. Więcej polskich wyników wielkoszlemowych opisaliśmy w tekstach o Australian Open oraz US Open.
Najczęstsze pytania o Wimbledon
Kiedy odbywa się Wimbledon?
Wimbledon rozgrywany jest co roku na przełomie czerwca i lipca w Londynie. Turniej trwa dwa tygodnie i jest trzecim w sezonie turniejem wielkoszlemowym.
Dlaczego Wimbledon rozgrywany jest na trawie?
Korty trawiaste są elementem tradycji Wimbledonu od pierwszej edycji w 1877 roku.
Kto wygrał najwięcej razy Wimbledon?
Wśród mężczyzn rekordzistą jest Roger Federer z ośmioma tytułami singlowymi. W rywalizacji kobiet najwięcej zwycięstw odniosła Martina Navratilova, która triumfowała aż dziewięć razy.