Turniej Rolanda Garrosa to jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń nie tylko w świecie tenisa, ale i w ogóle sportu. Jaka jest historia Rolanda Garrosa?
Historia Roland Garros – od mistrzostw Francji do Wielkiego Szlema
Niektórzy mówią Roland Garros, niektórzy wolą bardziej ogólną nazwę – French Open. Po francusku formalnie mówi się Internationaux de France de tennis, bo mowa tutaj o międzynarodowych mistrzostwach Francji w tejże dyscyplinie. Historia Rolanda Garrosa zaczyna się w 1891 roku – wówczas jako Championnat de France. Wtedy zmagania były dostępne tylko dla członków francuskich klubów, więc pewnym paradoksem jest, że inauguracyjnym zwycięzcą Rolanda Garrosa został… Brytyjczyk H. Briggs (imię pozostaje nieznane). Grał wówczas w zespole Stade Francais.
Sześć lat później odbył się pierwszy turniej żeński, a w 1902 dołączyła do niego rywalizacja mieszana. W 1912 roku organizatorzy zmienili nawierzchnię z trawy na mączkę, od czego tymczasowo odstąpiono na lata 1925-1927. Od 1925 roku także mistrzostwa Francji otwarły się na najlepszych zawodników międzynarodowych. Wielkie znaczenie miało również wydarzenie z 1927 roku, gdy francuscy tenisiści zdobyli Puchar Davisa. Stwierdzili, że trofeum chcą bronić na nowym korcie. Emile Lesieur, prezes Stade Francais, gdzie do tej pory odbywały się zmagania, zagwarantował tenisowemu szefostwu trzy hektary ziemi pod budowę, zaznaczając jednak, że stadion musi nosić nazwę Rolanda Garrosa. Garros był bohaterem wojennym, lotnikiem, który uwielbiał tenisa i… znał się z Lesieurem. Mistrzostwa Francji przeniosły się tam 24 maja 1928 r. i odbywają się do dzisiaj.
Ranga francuskich rozgrywek – choć zawsze duża – jeszcze rosła. Rozpoczęły się korespondencyjne zmagania między turniejami – Wimbledonem, Australian Open i US Open – o to, który jest najważniejszy. Wszystkie były uznawane przez tenisowe władze za zmagania „dużej rangi”, naturalnie stając się wspólnie częścią Wielkiego Szlema – jak określa się wygranie wszystkich czterech w ciągu jednego roku kalendarzowego. Stąd nazwa: turnieje wielkoszlemowe. Jeśli jednak zapyta się kogoś, od kiedy Roland Garros nosi miano wielkoszlemowego, zazwyczaj podaje się rok 1925. French Open w 1968 roku stał się z kolei pierwszym turniejem otwartej ery Wielkiego Szlema – dopuszczając udział profesjonalistów obok amatorów. Stąd też człon „Open”.
Korty ziemne – jak mączka zmienia grę
Turniej Rolanda Garrosa słynie z tego, że odbywa się na kortach ziemnych, czyli na tak zwanej mączce. Nawierzchnia ta określana jest mianem najwolniejszej, co ma kluczowe znaczenie dla dynamiki rozgrywki – szczególnie jeśli porówna się ją z kortami twardymi czy trawiastymi. Mączka to sproszkowana wypalana cegła, pod którą znajdują się wapień, żwir, klinkier i kamienie. Jaki ma wpływ na mecz tenisa?
- wolniejsze tempo – piłka odbijająca się od kortu ziemnego zmniejsza swoją prędkość, bo nawierzchnia pochłania dużą część impetu odbicia,
- wysoki kozioł – paradoksalnie jednak piłeczka odbija się bardzo wysoko. Podłoże jest sypkie i elastyczne, stawia opór, dzięki czemu piłka mocniej – choć wolniej – podskakuje,
- większa rotacja – wgryzająca się w mączkę piłka po wyskoku bywa agresywniejsza w swoim locie, co zmusza zawodnika do większego wysiłku technicznego przy przyjęciu uderzenia.
O co chodzi ze ślizgami? Granie na korcie ziemnym cechuje to, że zawodnicy w charakterystyczny sposób ślizgają się do piłki. Nawierzchnia pozwala na tego typu „sunięcie” po korcie, co odciąża stawy. Na twardych kortach takiej możliwości nie ma. Mączka faworyzuje tenisistów i tenisistki bardziej wytrzymałych i cierpliwych, bo nawet najmocniejszy serwis zwalnia i wymaga taktycznego podejścia do rozgrywki.
Legendy Roland Garros i rekordy turnieju
Jak każdy turniej w świecie sportu, tak i Roland Garros przez dekady swojego funkcjonowania zaprezentował światu wybitnych tenisistów i tenisistki, którzy przeszli do legendy. Wiadomo, że z racji tego, iż pierwotnie mowa była o zamkniętych mistrzostwach Francji, to w swojej historii główne miejsce zajmują Francuzi i Francuzki. W kronikach zapisali się też rzecz jasna Amerykanie czy Hiszpan. W końcu najlepszą zawodniczką, jeśli chodzi o tytuły singlowe, jest wybitna Chris Evert, grająca w latach 70. i 80. U mężczyzn jest to znacznie świeższy przykład Rafaela Nadala.
| Rekordy Rolanda Garrosa – mężczyźni | |
|---|---|
| Najwięcej tytułów singlowych | Rafael Nadal – 14 |
| Najwięcej tytułów z rzędu | Rafael Nadal – 5 |
| Najwięcej tytułów deblowych | Max Decugis – 13 |
| Najwięcej tytułów deblowych z rzędu | Maurice Germot – 10 |
| Najwięcej tytułów mixa | Max Decugis – 7 |
| Najwięcej tytułów w sumie (singiel, debel, mix) | Max Decugis – 28 |
| Rekordy Rolanda Garrosa – kobiety | |
|---|---|
| Najwięcej tytułów singlowych | Chris Evert – 7 |
| Najwięcej tytułów z rzędu | Jeanne Matthey i Suzanne Lenglen – 4 |
| Najwięcej tytułów deblowych | Martina Navratilova – 7 |
| Najwięcej tytułów deblowych z rzędu | Francoise Durr, Martina Navratilova, Gigi Fernandez – 5 |
| Najwięcej tytułów mixa | Suzanne Lenglen – 7 |
| Najwięcej tytułów w sumie (singiel, debel, mix) | Suzanne Lenglen – 15 |
Rafael Nadal – fenomen paryskiej dominacji
W karierze Rafaela Nadala Roland Garros zajmuje wyjątkowe miejsce. Hiszpan wygrywał ten turniej wielkoszlemowy aż 14 razy – czyli dwa razy więcej niż Evert. Paryska mączka spasowała Nadalowi wyjątkowo, bo w trzech pozostałych zmaganiach Wielkiego Szlema – US Open, Australian Open i Wimbledonie – zwyciężał łącznie 8 razy. Imponująca była seria Hiszpana w latach 2005-2014, kiedy tylko w 2009 roku nie wygrał we Francji. Potem zanotował też zwycięską serię w latach 2017-2020. Co jednak zapewne boli nieco zawodnika z Majorki, to że nigdy nie wygrał w jednym roku wszystkich turniejów Wielkiego Szlema. Najbliżej był w 2010 roku – ale uległ w ćwierćfinale w Australii.
Na czym polegał francuski fenomen Rafaela Nadala Roland Garros? Fantastyczny forhend, który przy kortach ziemnych wprawiał piłkę w potężną i niewygodną rotację. Styl tenisowy świetnie pasował do mączki – warunki fizyczne, umiejętność ślizgu, wytrzymałość. Topowa mentalność zwycięzcy. Kariera wyspecjalizowana pod korty ziemne. I po prostu – wybitny talent.
Zwycięstwa Rafaela Nadala we French Open: 2005, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022.
Polacy w Roland Garros – Iga Świątek i najlepsze wyniki
Z historycznego punktu widzenia Polacy mają swój udział w historii French Open. Zwrócić jednak należy uwagę na jedną kwestię – w tym aspekcie kobiety znacznie przewyższają mężczyzn, a chodzi rzecz jasna o nazwisko Igi Świątek.
Roland Garros to ziemia obiecana dla tenisistki z Raszyna. Polka zdobyła cztery tytuły French Open w latach: 2020, 2022, 2023, 2024. Trzy kolejne zwycięstwa czynią ją współrekordzistką ery open obok Belgijki Justine Henin i Jugosłowianki Moniki Seles. Świątek dorzuciła też w karierze jeden triumf na Wimbledonie i w US Open – do pełni szczęścia brakuje jej więc tylko Australian Open, gdzie jednak najdalej potrafiła dochodzić „tylko” do półfinału. Mężczyźni? To dwa ćwierćfinały Wojciecha Fibaka w 1977 i 1980 roku. Były jeszcze przegrane finały debla (Fibak z Janem Kodešem w 1977) i miksta (Marcin Matkowski z Lucie Hradecką w 2015).
| Najlepsze polskie wyniki na kortach Rolanda Garrosa | |
|---|---|
| Zwycięstwo | Iga Świątek (2020, 2022, 2023, 2024), debel Jadwiga Jędrzejowska (1939) |
| Finał | Maja Chwalińska (2026), Jadwiga Jędrzejowska (1939), debel Jadwiga Jędrzejowska (1936), debel Iga Świątek (2021), debel Wojciech Fibak (1977), mikst Jadwiga Jędrzejowska (1947), mikst Klaudia Jans-Ignacik (2012), mikst Marcin Matkowski (2015) |
| Półfinał | Iga Świątek (2025), Jadwiga Jędrzejowska (1937) |
| Ćwierćfinał | Iga Świątek (2021), Wojciech Fibak (1977, 1980) |
| 1/8 finału (4. runda) | Iga Świątek (2019), Hubert Hurkacz (2022, 2024), Wojciech Fibak (1976, 1978, 1979, 1981, 1982) |
Najczęstsze pytania o Roland Garros
Gdzie odbywa się turniej French Open?
Zmagania odbywają się na kortach Rolanda Garrosa w Paryżu.
Czy turniej Rolanda Garrosa wchodzi w skład Wielkiego Szlema?
Tak, razem z Wimbledonem, US Open i Australian Open.
Czy Polacy wygrywali French Open?
Dokonała tego czterokrotnie Iga Świątek w singlu oraz Jadwiga Jędrzejowska w deblu w 1939 r.