Sukcesy polskich klubów w europejskich pucharach – od Pucharu Europy po Ligę Konferencji

Polskie kluby w europejskich pucharach mają za sobą dekady historii. Kogo wspominamy najlepiej i jakie są sukcesy polskich klubów w Europie?

---

Polskie kluby w Europie – jak wyglądał bilans przez dekady

Polskie kluby w europejskich pucharach zaczęły pojawiać się od 1955 roku. Wówczas to w Pucharze Europy Mistrzów Krajowych, czyli protoplaście dzisiejszej Ligi Mistrzów, wystąpiła Gwardia Warszawa. Jej historycznym ze wszech miar rywalem był szwedzki klub Djurgardens IF. W debiucie stołeczni zagrali na wyjeździe i zremisowali bezbramkowo. To dało duży zastrzyk optymizmu, ale niestety – w rewanżu Skandynawowie okazali się lepsi aż 4:1. Pierwszą polską bramkę w europejskich pucharach zdobył Krzysztof Baszkiewicz, 20-krotny reprezentant kraju.

Co ciekawe, pierwotnie w pierwszej edycji PEMK miało w ogóle nie być polskiego zespołu. Organizatorzy wysłali jednak nad Wisłę zaproszenie po tym, jak Anglicy nie zgodzili się wysłać do rozgrywek swojego mistrza, Chelsea. Zrobiło się miejsce dla przedstawiciela Polski, ale Gwardia… nie była mistrzem kraju. Ten tytuł piastowała Polonia Bytom, ale jako że ówczesna ekstraklasa (czyli 1. liga) grała systemem wiosna – jesień, obawiano się, w jakiej dyspozycji na półmetku sezonu będzie “Królowa Śląska”. Aby więc nie ryzykować blamażem, postanowiono, że Polonia zagra w pucharach, jeśli po rundzie wiosennej będą w ligowym TOP 3 – lecz nie była. Postawiono więc na czwartą wówczas Gwardię, która jako klub milicyjny cieszyła się dużym poparciem ówczesnej władzy.

Przez kilka dekad europejskiej rywalizacji Polacy wystawili do międzynarodowej rywalizacji 35 zespołów – licząc wszystko tj. PEMK, Puchar UEFA, polskie kluby w Lidze Konferencji itp. Tylko Zawisza Bydgoszcz przegrała 100 procent swoich meczów, ale… były tylko dwa.

POLSKIE KLUBY W EUROPEJSKICH PUCHARACH (stan na koniec 31.08.2026)
Klub	Liczba sezonów	Mecze	Wygrane	Remisy	Porażki	Punkty
1. Legia Warszawa	45	292	131	64	97	457
2. Lech Poznań	27	164	75	29	60	254
3. Wisła Kraków	18	112	51	20	41	173
4. Górnik Zabrze	22	88	33	18	37	117
5. Raków Częstochowa	5	46	25	10	11	85
6. Jagiellonia Białystok	8	52	24	13	15	85
7. Śląsk Wrocław	13	60	22	15	23	81
8. Widzew Łódź	14	66	23	12	31	81
9. Ruch Chorzów	12	60	20	16	24	76
10. Polonia Warszawa	8	38	16	6	16	54
11. GKS Katowice	12	38	12	7	19	43
12. Amica Wronki	5	28	11	3	14	36
13. Zagłębie Lubin	10	32	8	12	12	36
14. Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski	4	20	8	6	6	30
15. Pogoń Szczecin	8	24	6	6	12	24
16. Gwardia Warszawa	4	13	5	2	6	17
17. Stal Mielec	5	16	4	4	8	16
18. Piast Gliwice	4	11	3	3	5	12
19. ŁKS Łódź	4	14	3	3	8	12
20. Odra Wodzisław Śląski	3	12	3	1	8	10
21. Lechia Gdańsk	3	8	3	1	4	10
22. Polonia Bytom	2	6	3	0	3	9
23. Zagłębie Sosnowiec	6	13	2	3	8	9
24. Stal Rzeszów	1	4	2	1	1	7
25. Zagłębie Wałbrzych	1	4	2	1	1	7
26. Hutnik Kraków	1	6	2	1	3	7
27. Wisła Płock	3	6	1	4	1	7
28. Arka Gdynia	2	4	2	0	2	6
29. GKS Bełchatów	1	4	1	1	2	4
30. Szombierki Bytom	2	6	1	1	4	4
31. Cracovia	4	7	0	2	5	2
32. Odra Opole	1	2	0	1	1	1
33. Miedź Legnica	1	2	0	1	1	1
34. GKS Tychy	1	2	0	1	1	1
35. Zawisza Bydgoszcz	1	2	0	0	2	0

* Puchar Intertoto liczony tylko za lata 1995-2008

Puchar Europy i Liga Mistrzów

Rzecz jasna największe emocje wywołują występy polskich klubów w najwyższych rozgrywkach. Początkowo nosiły one nazwy Pucharu Europy Mistrzów Krajowych (w skrócie Puchar Europy), potem przekształcony w Ligę Mistrzów. Pierwotnie w zmaganiach nie było żadnych eliminacji czy faz grupowych. Wyłącznie mistrzowie krajów rozpoczynali zmagania w fazie play off, która trwała aż do finału. Stąd liczba spotkań zespołów, które walczyły w PEMK “za komuny” jest znacznie niższa niż obecnie – gdy mistrz przed odpadnięciem gra w eliminacjach np. trzy rundy.

Górnik Zabrze i Legia Warszawa w gronie najlepszych

Całościowo najwięcej do powiedzenia w Pucharze Europy miały Górnik i Legia. To nie może dziwić, bo mowa o dwóch klubach, które mają najwięcej mistrzostw Polski – Zabrzanie 14, a stołeczni 15. Oczywiście, tyle samo tytułów mistrzowskich co Górnik ma ich rywal, Ruch Chorzów, ale Niebiescy zwyciężali jeszcze przed Wojną – gdy nie było ani europejskich pucharów, ani… Górnika.

• Górnik najlepiej zaprezentował się w sezonie 1967/1968. Pokonał Djurgardens i Dynamo Kijów, by w ćwierćfinale przegrać z Manchesterem United
• Legia najlepiej zaprezentowała się w sezonie 1969/1970. Pokonała UT Arad, Saint-Etienne, Galatasaray, by w półfinale przegrać z Feyenoordem.

Widzew Łódź i marsz do półfinału

Oprócz Legii jeszcze tylko jeden polski klub zagrał w półfinale Pucharu Europy – Widzew Łódź. RTS-owi udało się to w edycji 1982/1983, już po odejściu Zbigniewa Bońka do Juventusu. Przeszedł Hibernian, Rapid Wiedeń i Liverpool, by przegrać… z Juventusem i Zbigniewem Bońkiem! W Turynie gospodarze wygrali 2:0, a w rewanżu było 2:2.

Legia Warszawa w ćwierćfinale Ligi Mistrzów

Kiedy Puchar Europy Mistrzów Krajowych przekształcił się w Ligę Mistrzów, polskim klubom już tak dobrze w nim nie szło – i nie idzie. Pojawiły się eliminacje i od tamtej pory udało się przed nie przebrnąć tylko trzykrotnie – raz Widzewowi i dwukrotnie Legii Warszawa. Liga Mistrzów poznała jej dobrą stronę w sezonie 1995/1996. “Wojskowi” wyszli z grupy z Rosenborgiem, Spartakiem Moskwa i Blackburn Rovers. W tamtych czasach od razu dawało to ćwierćfinał – i Legia uległa tam Panathinaikosowi 0:3, u siebie remisując bezbramkowo.

Puchar Zdobywców Pucharów – finał Górnika Zabrze

W latach 1961-1999 odbywał się puchar przeznaczony dla zdobywców krajowych pucharów. Nazywał się… Puchar Zdobywców Pucharów. To tam napisała się najwspanialsza historia w historii polskiej piłki nożnej. Bowiem to właśnie w Pucharze Zdobywców Pucharów Górnik Zabrze jako jedyny klub z naszego kraju dotarł do finału! Było to w 1970 roku, a Ślązacy przeszli:

• Olympiakos
• Rangersów
• Lewskiego Sofię
• Romę

Rywalizacja półfinałowa z Rzymianami była najciekawsza, bo po dwóch zremisowanych meczach zarządzono trzeci. Tam… też był remis, więc o awansie zadecydował rzut monetą. Padło na Górnika! Zabrzanie w finale zmierzyli się z Manchesterem City i po twardym boju ulegli 1:2.

Puchar UEFA i Puchar Intertoto

Od sezonu 1971/1972 w Europie odbywał się Puchar UEFA. Uważano go za kontynuację Pucharu Miast Targowych, choć kontynentalna federacja zaprzecza takiemu postawieniu sprawy. Przez lata zmieniał się format, ale nie zmieniało się jedno – był to turniej drugiej kategorii za PEMK/LM. W Pucharze UEFA polskie kluby również odcisnęły swoje piętno, a największe:

• Ruch Chorzów – ćwierćfinał 1974 (porażka z Feyenoordem)
• Stal Mielec – ćwierćfinał 1976 (porażka z HSV)

Rzecz jasna nie można zapomnieć o słynnym Pucharze Intertoto, nazywanym czasami “pucharem lata”, bo rozgrywany był w okresie ogórkowym przez tych, którzy nie zakwalifikowali się nigdzie indziej. Na ogół nie jest on nigdzie liczony jako “poważne” rozgrywki, dlatego mało kto wie, że kiedyś… wygrał go polski klub! Dokonała tego Polonia Bytom w 1965 roku. Prócz tego “Królowa Śląska” dotarła do finału w 1964, podobnie jak Ruch Chorzów w 1998.

Liga Europy i Liga Konferencji – nowa era

W 2009 roku Puchar UEFA przekształcił się w Ligę Europy – stając się tworem bardziej podobnym do Ligi Mistrzów, bardziej nowoczesnym. Z kolei w 2023 roku wystartowała Liga Konferencji. Polskie kluby były niezmiernie wdzięczne, że UEFA powołała zmagania trzeciej kategorii, bo dzięki temu ekstraklasowicze wyraźnie poprawili swoje położenie w rankingu UEFA. Od tamtej pory do ćwierćfinału LK – jak na dzisiejsze standardy to kapitalny wynik – osiągały:

• Lech Poznań – 2023
• Legia Warszawa – 2025
• Jagiellonia Białystok – 2025

Największe pojedyncze wyniki i sensacje

Pamiętnych bojów polskich klubów w europejskich pucharach nie brakuje. Trudno o ustalenie niepodważalnej hierarchii. Przykładowe top 5 może się prezentować następująco:

• Manchester City 2:1 Górnik Zabrze – finał Pucharu Zdobywców Pucharów 1970
• Legia Warszawa – Feyenoord Rotterdam 0:0 i 0:2 – półfinał Pucharu Europy 1970
• Widzew Łódź – Liverpool 2:0 i 2:3 – ćwierćfinał Pucharu Europy 1983
• Wisła Kraków – Schalke 4:1 – III runda Pucharu UEFA 2002
• Legia Warszawa 3:3 Real Madryt – faza grupowa Ligi Mistrzów 2016

Polscy piłkarze i trenerzy z pucharowymi rekordami

Jeśli chodzi o polskie rekordy w pucharach, to zdecydowanie na pierwsze miejsce wysuwa się Robert Lewandowski. To trzeci najskuteczniejszy strzelec w historii Ligi Mistrzów, Polak, który zagrał tam najwięcej meczów i wygrał najwięcej meczów. Jedno wielkie “naj”. Oczywiście wielu też wygrywało puchary w klubach zagranicznych, bo z krajowymi – szału nie ma, trudno było o sukcesy oprócz finału Górnika Zabrze. O czym warto wspomnieć?

• Włodzimierz Lubański – król strzelców PZP z 1970
• Najwięcej goli polskich klubów w jednej pucharowej edycji – 87 w 2024/2025
• Najwyższe zwycięstwo – Szombierki Bytom 11:0 FC Lugano (Intertoto 1969)
• Najwyższa porażka – Eintracht Frankfurt 9:0 Widzew Łódź

---